Bu sayfada neler var?
Ümraniye'nin pek çok sokağında elektrik hatları direklerle binaların önünden geçiyor. Bazı yerlerde hat, üçüncü kat balkonunun hemen önünde; bazı yerlerde tabelanın birkaç adım ilerisinde. Sepetli vinç işinde bu hatlar, en ciddi engel.
Bu yazıda elektrik hattı yakınında nasıl çalıştığımızı, nerede durduğumuzu ve işin sahibinin neler yapması gerektiğini anlatıyoruz. Kesin mesafe değeri vermiyoruz; çünkü bu değer hattın gerilimine göre değişir ve yetkili kaynak biz değiliz.
Neden bu kadar ciddi?
Elektrik, hattın kendisine dokunmadan da atlayabilir. Yüksek gerilimli hatlarda bom ya da sepet hatta yaklaştığında ark oluşabilir. Sepetli vincin bomu metaldir; sepetteki usta, araç, aracın yanında duran operatör ve hatta araca dokunan herhangi biri aynı tehlikenin içinde olabilir.
Bu yüzden "dikkatli yaklaşırız" bir çözüm değil. Çözüm, belli bir mesafenin içine hiç girmemek ya da hattın enerjisini kestirmek.
Güvenli mesafe kavramı
Elektrik hatları için güvenli yaklaşma mesafesi diye bir kavram var. Bu mesafe:
- Hattın gerilimine göre değişir; yüksek gerilimde daha büyüktür.
- Sepetin, bomun ve sepetteki ustanın elindeki aletin de dahil olduğu en yakın noktaya göre ölçülür.
- Rüzgarda hattın sallanması, sepetin hareketi ve bomun esnemesi için pay bırakmayı gerektirir.
Biz bu konuda mevzuattaki ve dağıtım şirketinin belirttiği mesafeye uyuyoruz. Hattın gerilimini bilmiyorsak en kötü durumu varsayıyoruz.
Hattın kalınlığına, izolatörlerin sayısına bakarak gerilim tahmin etmek mümkün olabilir ama bu tahmin bir karar dayanağı değildir. Emin değilsek dağıtım şirketine soruyoruz.
İşten önce: dağıtım şirketine başvuru
Çalışma noktası güvenli mesafenin içinde kalıyorsa, işi yapmanın yolu hattın enerjisinin kesilmesi ya da hattın geçici olarak korunması olabilir. Bunun için:
- Bölgenizdeki elektrik dağıtım şirketine başvurun. Anadolu Yakası'nda bu, bölgenin dağıtım şirketi AYEDAŞ'tır. Başvuru yolunu ve gereken bilgileri dağıtım şirketinden öğrenin.
- İşin adresini, çalışma noktasını ve tarihini net verin. Hangi direk, hangi bina cephesi, ne kadar süre.
- Planlı kesinti ya da koruma için süre tanıyın. Bu süreç dağıtım şirketinin programına bağlıdır; iş tarihini buna göre belirlemek gerekir.
- Komşuları bilgilendirin. Enerji kesintisi çevredeki binaları da etkileyebilir; bu bilgilendirmeyi dağıtım şirketinin süreci de kapsayabilir.
- Kesinti teyidini alın. Hattın enerjisiz olduğu yetkili tarafından teyit edilmeden hattın yakınına girilmez.
Bu başvuruyu genellikle işin sahibi (bina yönetimi, firma) yapar. Biz süreçte ne gerektiğini anlatabilir, çalışma noktasını tarif etmeye yardımcı olabiliriz.
Kesinti günü geldiğinde de acele etmiyoruz. Kesinti saati, işin süresi ve yeniden enerji verilme saati baştan bilinmeli; iş o aralığa sığmıyorsa sepet zamanında hattın yanından uzaklaştırılır. Enerjinin geri gelme saatine yakın çalışmaya devam etmek, kesintinin tüm emeğini boşa çıkarır.
Sahada: aracın konumu
Elektrik hattı olan bir sokakta işe başlamadan önce operatörümüz aracın nereye konacağını hatta göre belirler:
- Bomun açılacağı yön, mümkünse hattan uzak tarafa doğru seçilir.
- Sepetin çalışma noktasına ulaşırken hattın altından ya da yanından geçmesi gerekip gerekmediğine bakılır.
- Gerekirse aracın konumu değiştirilir, sepet daha uzun bir yoldan ama hattan uzak kalarak çalışma noktasına götürülür.
Bazen aracı birkaç metre kaydırmak, hattan uzak kalmak için yeterli olur. Bazen de hiçbir konum işe yaramaz; o zaman dağıtım şirketi süreci gerekir.
İş sırasında
Hat yakınında çalışırken:
- Operatör hattı sürekli gözünde tutar; sepetteki ustanın dikkati işindedir, hattı izlemek operatörün işidir.
- Sepetteki usta uzun alet, metre, profil ya da kabloyu hatta doğru uzatmaz.
- Rüzgar arttığında hattın da sepetin de salınımı artar; mesafe payı daralırsa çalışma durur.
- Gerekirse yerde ayrı bir gözcü, hattın tarafını izler.
Operatörün bu konudaki sorumluluğunu sepetli vinç operatörü ne yapar yazısında da anlattık.
Beklenmedik durumda
Sepet ya da bom bir hatta temas ederse ya da ark oluşursa:
- Sepetteki kişiler paniğe kapılıp sepetten ya da araçtan inmeye çalışmamalı; eğitimli operatörün talimatına uyulur.
- Yerdeki kimse araca yaklaşmamalı ve dokunmamalıdır.
- Hemen dağıtım şirketine ve acil yardım hattına haber verilir.
Bu bölümü yazmamızın sebebi, böyle bir şeyin yaşanmaması için önceki adımların neden bu kadar önemli olduğunu göstermek.
Hangi işlerde sık karşılaşıyoruz?
Hat yakınında çalışma gerektiren işler çoğunlukla şunlar:
- Ana cadde üstündeki dükkânlarda tabela montajı
- Sokak ağaçlarında budama; dallar çoğu zaman hatların arasına uzanmış olur. Bu iş için ağaç budama sayfamıza bakabilirsiniz.
- Bina önü aydınlatma ve kamera işleri
- Alçak katlarda klima dış ünitesi
Ağaç budamada ayrı bir dikkat gerekiyor: hatta değen bir dal, kendisi de elektrik iletebilir. Hatta dokunan dallara müdahale çoğu zaman dağıtım şirketinin konusudur.
Gözden kaçan hatlar
Direkler arasında uzanan ana hatlar kolay fark ediliyor. Asıl dikkat isteyenler, ilk bakışta görülmeyen ya da önemsiz sanılanlar:
- Ağaç içinden geçen hatlar: Yapraklı dönemde dalların arasında kaybolur. Sepet ağacın yanına yaklaşırken hat ancak çok yakından görülebilir.
- Binaya giriş kabloları: Direkten binaya uzanan bağlantı kabloları çoğu zaman cephenin tam önünden, balkon hizasından geçer.
- Sokak aydınlatma hatları: Aydınlatma direkleri arasında ya da cepheye monteli armatürlere giden hatlar.
- Eski ve sarkmış hatlar: Zamanla sarkan bir hat, haritada ya da hafızada olduğu yerde değildir.
- İletişim kablolarının arasına karışmış enerji hatları: Telefon ve internet kablolarıyla aynı güzergâhı paylaşan bir enerji hattını ayırt etmek kolay değildir.
Bu yüzden operatörümüz kurulumdan önce sokağı yalnızca yukarıya bakarak değil, aracın bomunun izleyeceği yolu baştan sona düşünerek inceler. Emin olunamayan bir kabloyu enerjili kabul ediyoruz. Kablonun "eski", "kullanılmıyor" ya da "sadece telefon hattı" olduğu söylense bile, bunu yetkili bir kaynaktan teyit edemiyorsak öyle davranıyoruz.
Bizim tavrımız
Elektrik hattı yakınındaki işlerde "bir şey olmaz" diyen bir müşteriyle karşılaştığımızda nedenini anlatıyoruz ama işi o şekilde yapmıyoruz. Gerekirse işi erteliyor, dağıtım şirketi sürecinin tamamlanmasını bekliyoruz.
Ümraniye sepetli vinç hizmetinde hat yakınında bir işiniz varsa, çalışma noktasının ve hattın fotoğrafını göndermeniz ilk değerlendirme için çok yardımcı olur. İşinizi anlatmak için fiyat al sayfasını kullanabilirsiniz.
Merak edilenler
Güvenli mesafe kaç metre?
Mesafe hattın gerilimine göre değişir. Mevzuattaki ve dağıtım şirketinin belirttiği mesafeye uyuyoruz; hattın gerilimi bilinmiyorsa en temkinli şekilde davranıyor, gerekirse dağıtım şirketine danışıyoruz.
Hattın enerjisini kesmek için kime başvurulur?
Bölgenizdeki elektrik dağıtım şirketine. Başvuru ve planlama işi zaman alabildiği için iş tarihinden önce başvurmanızı öneriyoruz.
Bina girişindeki kablolar da tehlikeli mi?
Binaya giren enerji kabloları, sokak aydınlatması ve bağlantı kabloları da risk taşır. Yalıtımlı görünen bir kablonun güvenli olduğunu varsaymıyoruz.