Bu sayfada neler var?
Telefonda en sık duyduğumuz sorulardan biri şu: "Sepete üç kişi binebilir miyiz?" Cevabımız hep aynı başlıyor: "Neyle bineceksiniz?" Çünkü sepet, kişiyi değil ağırlığı sayar. İki kişi bir torba sıva ve bir kova ile yukarı çıktığında sepet için artık iki kişi yoktur; iki kişi artı bir torba artı bir kova vardır.
Sınırı kim koyar?
Sepetin kaç kilo taşıyacağını biz belirlemiyoruz, operatör de belirlemiyor. Bu değeri üretici, aracın bomu, şasisi ve sepetin kendi yapısına göre hesaplayıp sepetin üzerine etiket olarak koyar. Etikette genellikle iki bilgi bulunur:
- Sepete binebilecek en fazla kişi sayısı
- Kişiler ve malzeme dahil toplam yük sınırı (kilogram)
Bu iki bilgi birlikte okunur. Etiket iki kişi diyorsa üçüncü kişi, çok zayıf da olsa binmez. Etiketteki kilo sınırı da kişilerle birlikte her şeyi kapsar: el aletleri, kablo makarası, malzeme kovası, cam, tabela parçası.
Malzeme neden unutuluyor?
Çünkü sahada malzeme "yanımızda" gibi düşünülüyor, "yük" gibi değil. Klimacı ustası dış üniteyi sepete koyduğunda ünitenin ağırlığını hesaba katıyor ama yanındaki matkap çantasını, bakır boru rulosunu, vakum pompasını unutuyor. Boyacı iki kovayı düşünüyor, rulo sopasını ve tineri saymıyor. Tek tek hafif görünen şeyler toplanınca ciddi bir kalem çıkıyor.
Sepetli vinçte bu yüzden kural basit: yukarı çıkan her şey tartıda.
Bir hesabı birlikte yapalım
Rakamlar örnek; sizin işe gelecek aracın etiketi farklı olabilir. Diyelim ki etikette iki kişi ve 200 kg yazıyor.
| Kalem | Örnek ağırlık |
|---|---|
| Birinci usta | 85 kg |
| İkinci usta | 78 kg |
| Alet çantası + matkap | 9 kg |
| Silikon, vida, küçük malzeme | 4 kg |
| Toplam | 176 kg |
Bu tabloda iş görünüşte rahat. Şimdi ustalar bir de cam paneli yanlarında götürmek istesin. Panelin ağırlığı 30 kg olsa toplam 206 kg'a çıkar ve sınır aşılır. Böyle bir durumda üç yol var:
- Kişi sayısını bire düşürmek, ikinci usta aşağıda malzemeyi hazırlamak.
- Malzemeyi ikiye bölüp iki seferde çıkarmak.
- Ağır parçayı sepetle değil, uygun bir kaldırma aracıyla ayrı çıkarmak.
Hangisinin seçileceği işe bağlı. Ağır cam ya da büyük tabela gibi parçalarda sepeti zorlamak yerine mobil vinç desteği ile ayrı kaldırmayı da konuşuyoruz.
Kilo sınırı tek mesele değil
Sınırın altında kalmak, sepeti doğru kullanmak demek değil. Sahada dikkat ettiğimiz birkaç şey daha var:
- Yükün dağılımı: Ağır malzemeyi sepetin bir köşesine yığmak yerine tabana yaymak.
- Sepet dışına sarkan yük: Uzun profil ya da boru korkuluğun dışına taşıyorsa hem dengeyi hem çevredeki cepheyi düşünmek gerekir.
- Sepete asılan yük: Korkuluğa ip bağlayıp aşağıdan malzeme çekmek, sepeti üreticinin hesaplamadığı bir şekilde yüklemek demek. Bunu yapmıyoruz.
- Rüzgara yüzey veren malzeme: Geniş levha, branda, tabela yüzü sepette yelken gibi davranır; ağırlığı düşük olsa da dikkat ister.
Kişi sayısını işe göre seçmek
Bazen sınır izin verse de iki kişi çıkmak gereksizdir. Sepet dar bir alan; iki kişi birbirinin önünü kesiyorsa iş hızlanmaz, yavaşlar. Bizim sahada gördüğümüz tablo kabaca şöyle:
| İş | Sepette çoğunlukla |
|---|---|
| Tek klima dış ünitesi bakımı | Bir usta |
| Kamera ya da armatür takma | Bir usta |
| Tabela sökme ve takma | İki usta, malzeme ayrı sefer |
| Cam silme | Bir ya da iki kişi, kova ve el aletleri ile |
| Ağaç budama | Bir usta, dallar aşağıya kontrollü |
Bu tablo bir öneri, kural değil. Tabela montajı gibi işlerde iki kişi gerçekten iş görür; tek ampul değişimi için ikinci kişi çoğunlukla aşağıda daha faydalıdır.
Operatörle konuşulacaklar
İşe çıkmadan önce operatörümüz sepete kimlerin bineceğini ve ne çıkacağını sorar. Bu, merak değil, hesap içindir. Sizden beklediğimiz şeyler:
- Sepete binecek kişi sayısı
- Yukarı çıkacak en ağır parçanın yaklaşık ağırlığı ya da ölçüsü
- Malzemenin tek seferde mi, parça parça mı çıkacağı
Ağırlığı bilmiyorsanız sorun değil; kutunun üstündeki etiket, ürünün teknik föyü ya da bir fotoğraf çoğu zaman yeter. Ümraniye'de Çakmak ya da Dudullu tarafındaki sanayi işlerinde ürün föyü genelde elde oluyor; apartman işlerinde ise ustanın tahminiyle başlayıp sahada kontrol ediyoruz.
Sınır aşıldığında ne olur?
Pek çok sepetli vinçte aşırı yük durumunda uyarı veren ya da hareketi kısıtlayan sistemler bulunur. Ama bu sistemlere güvenip sınırı zorlamak doğru değil. Uyarı geldiğinde sepet çoğu zaman zaten havadadır ve o anda malzeme indirmek, kişi değiştirmek iş kaybıdır. Hesabı yerde yapmak her zaman daha kolay.
Bizim tavrımız net: etiket ne diyorsa o. Müşterimiz "bir kişi daha binse ne olur" dediğinde nedenini anlatıyoruz, ama binmiyor.
Boy ve sepet birlikte düşünülür
Aynı araç farklı yükseklikte ve farklı yana açılma mesafesinde çalışırken sepet sınırı genellikle sabit kalsa da bazı modellerde uzak mesafede farklı değerler söz konusu olabilir. Bu yüzden boy seçimini yaparken sepetli vinç boyları sayfasındaki bilgilerle birlikte sepete ne çıkacağını da söylemeniz işimizi kolaylaştırır.
Sepet asansör değildir
Sahada sık gördüğümüz bir eğilim var: sepet yukarıdayken "madem çıkmışız" diye inişte söküm malzemesini, eski tabela parçalarını, kırılan sıvayı sepete doldurmak. İniş yükü de yüktür. Söküm parçaları çoğu zaman takılan yeni parçadan daha ağırdır; içinde toz, pas, eski bağlantı demirleri vardır. Bu yüzden söküm işlerinde inişte de aynı hesabı yapıyoruz, gerekirse parçaları birkaç inişe bölüyoruz.
Aynı şey, sepetin bir kattan başka bir kata "malzeme taşıma aracı" gibi kullanılmasında da geçerli. Sepet, ustayı ve işinin malzemesini çalışma noktasına götürmek için var; şantiyede kat kat malzeme dağıtmak için değil.
Kısaca
- Sepete kaç kişi bineceğini etiket söyler.
- Etiketteki kilo sınırına kişiler, aletler ve malzeme birlikte girer.
- Ağır parça varsa ayrı sefer ya da ayrı kaldırma düşünülür.
- Hesap yerde yapılır, havada değil.
Ümraniye sepetli vinç ihtiyacınızda sepete kimlerin ve neyin çıkacağını yazmanız yeterli; uygun aracı ve sepeti birlikte belirleyelim. Kısa bir bilgi ile fiyat alabilirsiniz.
Merak edilenler
Sepete iki kişi bindiğimizde malzeme koyabilir miyiz?
Koyabilirsiniz ama iki kişinin ağırlığı ile malzemenin toplamı etiketteki sınırın altında kalmalı. Ağır malzeme varsa ya kişi sayısını düşürüyoruz ya da malzemeyi ikiye bölüp iki seferde çıkarıyoruz.
Operatör de sepete biniyor mu?
İşe göre değişir. Bazı işlerde operatör aşağıdan kumanda eder, bazı işlerde sepetteki kumandayı kendisi kullanır. Sepete binen herkes, operatör dahil, yük hesabına girer.
Etiketteki değeri nasıl öğrenirim?
Sepetin üzerinde üreticinin koyduğu etikette yazar. Telefonda işi anlattığınızda o gün gelecek aracın sepet sınırını size söyleriz, sahada da etiketi birlikte okuyabiliriz.
